[su_column size="2/3" center="yes"]Fotografije mnogobrojnih spomenika posvećenih revoluciji i narodno-oslobodilačkoj borbi podignutih u periodu između 1945. i 1990. na teritoriji Socijalističke federativne republike Jugoslavije, kao deo dugogodišnjeg projekta Marka Krojača (Marc Schneider), umetnika, fotografa i aktiviste (iz Nemačke), aktuelizovani su kroz nedavno otvorenu izložbu „Ovde je metak ludovao“ u Uličnoj galeriji.
Dušan Džamonja, Spomenik revoluciji, Kozara – Mrakovica, Bosna i Hercegovina, 1972; foto: Marko Krojač
Ova spomen-obeležja, uglavnom podignuta na istorijskim mestima partizanske borbe i stradanja civila, u čijoj izgradnji je učestvovalo celokupno jugoslovensko stanovništvo, koja su pored memorijalne imala i svoju jasnu funkciju socijalizacije i edukacije, danas nam, i u svojoj disfunkcionalnosti, pomažu da nikad ne zaboravimo međunarodnu antifašističku borbu i socijalnu revoluciju. Izuzetno mali broj ovih spomenika danas zavređuje adekvatnu pažnju institucija novonastalih država nakon raspada Jugoslavije. Veliki broj je porušen u naletu kapitalističke restauracije dok preostali preživljavaju uglavnom na rubu interesovanja država i njihovih stručnih službi bivajući tako prepušteni zubu vremena.
U povodu Dana pobede nad fašizmom, a kontra istorijskom revizionizmu, nacionalizaciji i depolitizaciji antifašističke borbe, kao i akademskoj fetišizaciji njihove estetike, ovi monumentalni, smeli i impresivni spomenici revoluciji ne stoje samo kao simboli nekadašnjeg socijalizma, već i kao umetnički pokušaji imaginacije novog i drugačijeg društva sasvim suprotnog od današnjeg kapitalističkog. Oni su danas uznemirujući svedok za sve prisutnije antikomunističke, nacionalističke i totalitarne narative.[/su_column]
Miodrag Živković, Spomen park ustanka i revolucije, spomenik Savi Kovačeviću, Grahovo, Nikšić, Crna Gora, 1978; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomenik pobjede na Sutjesci, Tjentište; Bosna i Hercegovina, 1963-71; foto: Marko KrojačDušan Džamonja, Spomenik revolucije naroda Moslavine, Podgarić, Berek, Hrvatska, 1967; foto: Marko KrojačAna Bešlić and Jovanka Jeftanović, Spomenik streljanim partizanima, Zlatibor (Partizanske vode), Srbija, 1959-61; foto: Marko KrojačJordan Grabulovski i Iskra Grabulovska, Makedonium, Kruševo, Makedonija, 1974; foto: Marko KrojačBogdan Bogdanović, Mauzolej borbe i pobede, Čačak, Srbija, 1980; foto: Marko KrojačIvan Sabolić, Spomenik palim borcima i žrtvama fašizma, Bubanj, Niš, Srbija, 1960-4; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik palim žrtvama na Dotrščini, skulptura u dolini grobova, Zagreb, Hrvatska, 1968; foto: Marko KrojačRajko Radović, Spomenik posvećen osnivanju Jugoslovenske ratne mornarice, Podgora, Makarska, Hrvatska, 1962; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik Stjepan Filipovicu, Valjevo, Srbija, 1953-60; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomenik streljanim đacima, Kragujevac, Srbija, 1961; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik ustanku naroda Banije i Korduna, Petrova gora, Hrvatska, 1982; foto: Marko KrojačVojin Stojić, Spomenik borcima Kosmajskog partizanskog odreda, Kosmaj, Beograd, Srbija, 1982; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomen kompleks Kadinjača, plato slobode, Kadinjača, Užice, Srbija, 1979; foto: Marko KrojačGligor Čemerski, Spomenik slobode, Kočani, Makedonija, 1975-77; foto: Marko KrojačBoris Kobeta, Spomenik Dražgoškoj bitki; autor skulptura boraca Stojan Batič, Dražgoše, Slovenija, 1977; foto: Marko KrojačSvetlana Radević, Spomenik palim borcima Lješanske nahije, Barutana, Podgorica, Crna Gora, 1974; foto: Marko KrojačBogdan Bogdanović, Spomenik žrtvama fašističkog terora, Jasenovac, Hrvatska, 1964; foto: Marko KrojačS. Jovanović, Spomenik borcima NOVJ palim u NOB, Selevac, Smederevska Palanka, Srbija, 19??; foto: Marko Krojač
Nova pozorišna sezona u Šabačkom pozorištu produbljuje probleme s kojima se ansambl suočava već više od godinu dana. Uoči nove sezone, najavljeno je gostovanje pozorišta iz Zaječara s predstavom „Čučuk Stana Srpkinja i Grkinja .“ Dramaturg Željko Hubač, autor ovog komada saopštio je kako ovoj predstavi nije mesto u ’zarobljenom pozorištu’ i pozvao je kolege iz zaječarskog teatra da budu solidarni. Više o situaciji u kojoj se nalazi Šabačko pozorište za Mašinu govorio je glumac Miloš Vojnović, poverenik sindikata „Nezavisnost“ u Šabačkom pozorištu.
U Muzeju Jugoslavije će se sledećeg utorka, 6. oktobra biti nastavljen jesenji ciklus „Razgovora o Jugoslaviji“ u sklopu izložbe „Sloboda je za nas san“.
Nekada najvažniji događaj u godini za izdavače, ove godine gotovo da se odvija bez njih. Ni u Odboru Beogradskog sajma knjiga, ni na štandovima za izlaganje nećemo videti neke od vodećih izdavačkih kuća u regionu. O razlozima zašto je deo izdavača odlučio da ne učestvuje na Sajmu, razgovarali smo sa Gojkom Božovićem, glavnim urednikom i osnivačem izdavačke kuće „Arhipelag“ i Zoranom Hamovićem, osnivačem, direktorom i glavnim urednikom Izdavačkog preduzeća CLIO.
Izložbu Sa obe noge na zemlji, vizuelno svedočanstvo o razornim posledicama klimatskih promena, ali i o mogućim alternativnim rešenjima za budućnost naše planete, otvara se u Beogradu, 1. oktobra u 16 časova na Kalemegdanu.
U parku Beograd Bašta na Zvezdari u nedelju, 27. septembra, biće održan besplatan koncert bendova Sharks, Snakes & Planes, Oskar Tomas, Lipov Loud i Broken Strings. Tokom večeri biće prikupljani dobrovoljni prilozi za uređenje i očuvanje ovog prostora.
Grupa iz Turske, koja je zbog političkih stavova i aktivnosti bila žrtva zabranjivanja, hapšenja i mučenja u svojoj državi, održaće koncert u petak na Adi Ciganliji u Beogradu. U Klubu Gavez će ovu grupu ugostiti Partija radikalne levice (PRL). Grupa će od 19 časova održati koncert, a tokom vikenda su najavljene i druge aktivnosti, kojima se, navedeno je, „predstavlja jedinstven primer saradnje progresivnih snaga iz Srbije i Turske".
Danas se održava miting SNS-a u Areni u Beogradu, dok Studentska lista prave velike skupove u Novom Pazaru i Vranju. Danas je i poslednji dan za prijavu za glasanje u inostranstvu kao i za prijavu promene mesta glasanja u zemlji.
