Festival evropskog dugometražnog dokumentarnog filma „7 veličanstvenih“, ove godine 18. po redu i koji se održao od 16. do 21. septembra, premijerno je u Srbiji prikazao novi film austrijskog reditelja Nikolausa Gejrhaltera (Nikolaus Geyrhalter).
Njegovi dokumentarci koji su prethodno bili prikazivani na ovom festivalu su istraživali ljudski izazvane promene pejzaža („Zemlja“), napuštene prostore („Homo Sapijens“), austrijsko-italijansku granicu („Granična ograda“) i deindustrijalizaciju („Tokom godina“).
Gejrhaltera, koji dolazi iz oblasti fotografije, i njegove filmove karakterišu „slikarske“ kompozicije, slične „živim slikama“, za koje je na međunarodnim filmskim festivalima bio višestruko nagrađivan. Beograd je među prvim gradovima u kojima je njegov film „Matter Out of Place“ prikazan nakon osvajanja novoustanovljene nagrade za ekološki film na filmskom festivalu u Lokarnu.
„Matter Out of Place“ nosi naziv po kovanici nastaloj na festivalu „Burning Man“ u Sjedinjenim Američkim Državama koji označava sve objekte koji nisu izvorni mestu u kome se nalaze. Gejrhalter je svojim antropološkim pristupom istražio otpad od SAD-a, preko Albanije, Grčke Austrije, Nemačke, Švajcarske, do Nepala.
Film je sačinjen od stilizovanih prikaza prirode zagađene najčešće plastičnim otpadom i scena ljudskog i mašinskog rada u reciklažnoj industriji čiji meditativni ritam gledaoce suočava sa nevidljivošću ovih prikaza i procesa koji leže iza industrijskog društva. U filmu se mogu ispratiti izuzetne globalne nejednakosti, posebno kontrastriranim u segmentima Nepala i Zapadne Evrope – od nejednakosti u razvijenosti reciklažnih mašina, preko nebezbednih i nedostojnih radnih uslova, kao i mogućnosti da se okruženje održava „čistim“.
Nakon filma festival je organizovao „Q&A“ sa rediteljem koji je imao priliku da razgovara sa novinarima, filmskim radnicima i zainteresovanom publikom dublje o filmu uz moderaciju organizatora festivala Svetlane i Zorana Popovića. Upitan o njegovom stavu o budućnosti reciklažne industrije, Gejrhalter je izrazio pesimizam ukazavši na niz koraka koje je nephodno preduzeti pre reciklaže, a koji se tiču dizajna samog industrijskog društva koje konstatno proizvodi nove i često nepotrebne predmete.
Reditelj je tom prilikom istakao da nije moguće izvršiti ekološku transformaciju individualnim navikama koje se tiču reciklaže, već da je neophodna reorganizacija industrijskog sistema, spomenuvši takođe i činjenicu da globalni sever proizvodi daleko više otpada nego globalni jug.
L.M.
