Povodom smrti Žan Lika Godara (Jean-Luc Godard), reditelja, scenariste i filmskog kritičara, pionira francuskog Novog talasa i jednog od njegovih najznačajnijih protagonista koji je izvršio nesaglediv uticaj na filmu umetnost, podsećamo na njegov čuveni Manifest u 39. tačaka koji je objavio januara 1970. godine pod nazivom „What is to be done“ (Šta da se radi?).
U pomenutom Manifestu, inspirisanim revolucionarnim događanjima tokom i krajem šesdesetih godina, kao i autorima poput uticajnog levog intelektualca i pozorišnog radnika Bertolda Brehta (Bertolt Brecht), zatim Džige Vertova (Дзига Вертов), čuvenog sovjetskog filmskog umetnika i teoretičara, utemeljivača revolucionarnog dokumentarnog filma i „newsreel“ kratkog dokumentarnog filmskog formata, i mnogih drugih, Godar iznosi tvrdnju da umesto da stvaraju „političke filmove“ filmski autori i autorke moraju da misle i proizvode filmove „politički“.
Prema Godaru, jedino se na taj način filmska proizvodnja emancipuje od „idealističkih i metafizičkih“ koncepcija a gradi na marksističkoj i dijalektičkoj tezi. Sukob ova dva filmska pristupa Godar je u svojim razmišljanjima sagledavao kroz sukob „starih i novih ideja“, što je prema ovom legendarnom filmskom radniku, predstavljalo samu klasnu borbu.
Godar je tako govorio da ukoliko se u samom filmskom pristupu ostaje na nivou idealizma, „ostajemo pripadnici buržoaske klase“, dok ukoliko filmskoj proizvodnji filmski radnici pristupe „dijalektički“, tek tada zauzimaju „proletersku“ klasnu poziciju.
Pojašnjavajući šta to u praksi znači, Godar piše da „stari pristup“ pravljenju filmova samo daje opis određene situacije, dok „novi“ podrazumeva „stvaranje konkretne analize konkretne situacije“.
„Filmovi koji se misle politički razumevaju zakone objektivnog sveta u cilju njegovog aktivnog menjanja a ne samo njegovog objašnjenja“, isticao je, kao i da „takav film reprezantuje ljude u borbi“.
Godarovo razmišljanje, postavljeno u tezama u pomenutom Manifestu podrazumevalo je „analizu klasne kontradikcije putem slika i zvukova“, kao i proučavanje „kontradikcija u odnosima proizvodnje i proizvodnih snaga“.
Takav filmski pristup, konačno, morao bi da osvesti da je proizvodnja filma tek sekundarna aktivnost, „mali šraf u revoluciji“.
V.K.
